In & around the church of the Holy Apostles of Tsagkarada - Proposals for gentle interventions
Προτάσεις ήπιων επεμβάσεων εντός και γύρω απο τον ναό των Αγίων Αποστόλων Τσαγκαράδας
_Architectural design - research:
Polymenides Michael, Architect Engineer
_Status:
conceptual study, research
The Church of the Holy Apostles stands at a transitional point: on the edge of the settlement, where the built environment gradually gives way to the natural landscape. Its spatial proximity to adjacent buildings and open land forms a latent unity. Its image is modest, traditional, and harmoniously embedded in its surroundings – an unpretentious structure made from local materials, enduring in time.
Today, however, the condition of the church and its surroundings reveals signs of wear and fragmentation. Access is difficult, existing layouts do not serve their purpose, and the buildings fail to function as a whole. Yet, strong qualities remain — the “hybrid condition of inside–outside”, the materiality, and the atmosphere of the site — which form the foundation for design.
The proposal is part of a broader strategic plan that does not treat the church as an isolated monument but as part of a potential network. A series of gentle interventions aim to unify its fragmented parts, improve accessibility, and create new programmatic spaces. The goal is not reconstruction, but the shaping of a framework that will allow the site to be “activated,” to reclaim a role, and to reconnect with the local community.
The design operates in a restrained tone: it uses local materials, respects the terrain, and introduces configurations that act in support rather than dominance. A new “mosaic” of pathways, resting points, and lightweight structures is formed, hosting new experiences. These additions do not seek to overpower the existing, but to touch it discreetly — selectively, with the intent to reveal it anew.
“Spaces without a predetermined function” invite use, activate themselves through presence, action, and inhabitation. They act as welcoming hosts and, at the same time, as triggers for new scenarios of experience.
The intervention seeks to create “a feedback system” — a place that does not remain frozen in the past, but is reinterpreted, strengthened, and brought into new life. Through respect for the old and the integration of the new, a shared place emerges — open to both the landscape and its people.
_Αρχιτεκτονική μελέτη - έρευνα:
Πολυμενίδης Μιχαήλ, Αρχιτέκτων Μηχανικός
_Στοιχεία:
εννοιολογική μελέτη, έρευνα
Ο Ιερός Ναός των Αγίων Αποστόλων βρίσκεται σε ένα μεταβατικό σημείο: στο όριο του οικισμού, όπου η ανθρώπινη επέμβαση σταδιακά παραχωρεί τη θέση της στο φυσικό τοπίο. Η χωρική του γειτνίαση με παρακείμενα κτίσματα και ελεύθερους χώρους, διαμορφώνει μια εν δυνάμει ενότητα. Η εικόνα του είναι λιτή, παραδοσιακή, αρμονικά ενταγμένη στο τοπίο – ένα κτίσμα χωρίς επιτήδευση, φτιαγμένο με τοπικά υλικά, που αντέχει στον χρόνο.
Ωστόσο, η υφιστάμενη κατάσταση του ναού και του περιβάλλοντος χώρου παρουσιάζει σημάδια φθοράς και κατακερματισμού. Η πρόσβαση είναι δύσκολη, οι υφιστάμενες διαμορφώσεις δεν εξυπηρετούν τη χρήση και τα κτίσματα δεν λειτουργούν ως σύνολο. Παρ’ όλα αυτά, αναγνωρίζονται ισχυρές ποιότητες — η «υβριδική συνθήκη εντός-εκτός», η υλικότητα και η ατμόσφαιρα του τόπου — που γίνονται η βάση για τον σχεδιασμό.
Η πρόταση εντάσσεται στο πλαίσιο ενός ευρύτερου στρατηγικού σχεδιασμού που δεν αντιμετωπίζει τον ναό μεμονωμένα, αλλά ως μέρος ενός δυνητικού δικτύου. Προτείνεται μια σειρά ήπιων επεμβάσεων που στοχεύουν στη λειτουργική ενοποίηση των επί μέρους ενοτήτων, στην ενίσχυση της προσβασιμότητας, και στη δημιουργία νέων υποδοχέων χρήσης. Στόχος δεν είναι η ανακατασκευή, αλλά η διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα επιτρέψει στον χώρο να «ενεργοποιηθεί», να αποκτήσει ρόλο και να επανασυνδεθεί με την τοπική κοινωνία.
Ο σχεδιασμός κινείται σε χαμηλούς τόνους: χρησιμοποιεί τοπικά υλικά, σέβεται το ανάγλυφο και προτείνει διαμορφώσεις που δρουν υποστηρικτικά. Διαμορφώνεται ένα νέο «μωσαϊκό» από διαδρομές, στάσεις και ελαφρές κατασκευές που φιλοξενούν νέες εμπειρίες. Οι νέες δομές δεν έρχονται να κυριαρχήσουν στον χώρο, αλλά να τον αγγίξουν διακριτικά — σημειακά, με πρόθεση να τον αποκαλύψουν εκ νέου.
«Χώροι που δεν έχουν εξ αρχής δεδομένη τη λειτουργία τους», αλλά προσκαλούν τη χρήση. Που ενεργοποιούνται μέσα από την παρουσία, τη δράση, την κατοίκηση. Που λειτουργούν ως τόποι υποδοχής και ταυτόχρονα ως αφορμές για νέα σενάρια εμπειρίας. Η επέμβαση επιχειρεί να δημιουργήσει «ένα σύστημα ανατροφοδότησης» — έναν χώρο που δεν παγώνει στο παρελθόν, αλλά επανερμηνεύεται, ισχυροποιείται και αποκτά νέα ζωή. Μέσα από τον σεβασμό στο παλιό και την ενσωμάτωση του νέου, προκύπτει ένας κοινός τόπος, ανοιχτός στο τοπίο και στους ανθρώπους.